เจาะลึก เครื่องหมายการค้า คืออะไร บทลงโทษเมื่อถูกละเมิดกฎหมาย พร้อมวิธีบันทึกบัญชีสินทรัพย์ไม่มีตัวตนและการหักภาษี ณ ที่จ่าย ค่าน้ำสิทธิ โดย Station Account®
เครื่องหมายการค้า คืออะไร และมีความสำคัญอย่างไรต่อธุรกิจ
เครื่องหมายการค้า (Trademark) คือ ภาพ โลโก้ คำ ข้อความ หรือสัญลักษณ์ที่ใช้กำกับสินค้าหรือบริการ เพื่อแสดงว่าสินค้าที่ใช้เครื่องหมายนั้นแตกต่างจากสินค้าของผู้อื่น ในเชิงธุรกิจ การจดทะเบียนเครื่องหมายการค้ากับกรมทรัพย์สินทางปัญญาเป็นการสร้างความคุ้มครองทางกฎหมาย ป้องกันการลอกเลียนแบบ และแปรสภาพสัญลักษณ์ให้กลายเป็น สินทรัพย์ไม่มีตัวตน (Intangible Assets) ที่มีมูลค่าทางบัญชี
สำหรับผู้ประกอบการที่กำลังเริ่มต้นธุรกิจ การวางโครงสร้างสิทธิบัตรและโลโก้ควรทำควบคู่ไปกับการ [รับจดทะเบียนบริษัท] เพื่อป้องกันปัญหาฟ้องร้องเรื่องเครื่องหมายการค้าในภายหลัง
สรุปข้อแตกต่างของสินทรัพย์ทางปัญญาประเภทต่างๆ
|
ประเภทสินทรัพย์ |
สิ่งที่คุ้มครอง |
อายุการคุ้มครอง |
หน่วยงานที่รับจดทะเบียน |
|
เครื่องหมายการค้า |
โลโก้, ชื่อแบรนด์, สัญลักษณ์, สโลแกน |
10 ปี (ต่ออายุได้ทุกๆ 10 ปี) |
กรมทรัพย์สินทางปัญญา |
|
ลิขสิทธิ์ |
งานสร้างสรรค์ (วรรณกรรม, เพลง, ซอฟต์แวร์) |
ตลอดชีวิตผู้สร้างสรรค์ + 50 ปี |
ไม่ต้องจด (คุ้มครองทันทีที่สร้างสรรค์) |
|
สิทธิบัตร |
การประดิษฐ์กรรมวิธี หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ |
10 – 20 ปี (ขึ้นอยู่กับประเภท) |
กรมทรัพย์สินทางปัญญา |
ผลทางกฎหมายเมื่อเกิดการละเมิดเครื่องหมายการค้า
การละเมิดเครื่องหมายการค้าแบ่งตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 (และที่แก้ไขเพิ่มเติม) ออกเป็น 2 กรณีหลัก ซึ่งมีโทษทางอาญาและแพ่งเด็ดขาด:
- 1. การปลอมเครื่องหมายการค้า: เอาเครื่องหมายของผู้อื่นไปใช้กับสินค้าของตนเองโดยไม่ได้รับอนุญาตเพื่อให้ผู้ซื้อเข้าใจผิด (โทษ: จำคุกไม่เกิน 4 ปี หรือปรับไม่เกิน 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ)
- 2. การเลียนเครื่องหมายการค้า: ทำเครื่องหมายให้คล้ายกับเครื่องหมายของผู้อื่น เพื่อให้ประชาชนสับสนหลงผิด (โทษ: จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ)
นอกจากโทษทางอาญา เจ้าของสิทธิ์ยังสามารถฟ้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่ง และสั่งให้หยุดการกระทำละเมิดได้ทันที
การบันทึกบัญชีและการคำนวณภาษีเกี่ยวกับเครื่องหมายการค้า
ในทางบัญชีและการภาษีอากร เครื่องหมายการค้ามีทั้งประเด็นค่าใช้จ่ายในการจดทะเบียน ค่าน้ำสิทธิ (Royalty) และการตัดจำหน่ายสินทรัพย์
เปรียบเทียบการตัดจำหน่ายบัญชีและภาษีของเครื่องหมายการค้า
|
รายการ |
ทางบัญชี (Financial Accounting) |
ทางภาษีอากร (Tax Accounting) |
|
การรับรู้รายการ |
รับรู้เป็นสินทรัพย์ไม่มีตัวตน (Intangible Asset) |
รับรู้เป็นสินทรัพย์ตัดค่าเสื่อม/ค่าสึกหรอ |
|
การตัดจำหน่าย |
ตัดค่าอมราคา (Amortization) ตามอายุการใช้งาน |
ตัดค่าสึกหรอตาม พ.ร.ฎ. (ฉบับที่ 145) สูงสุดไม่เกิน 10% ต่อปี (10 ปี) |
|
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย |
ไม่เกี่ยวข้อง |
หัก ณ ที่จ่าย 3% (ค่าน้ำสิทธิ/ค่าสิทธิ) ตามมาตรา 40(3) |
เคสศึกษาการบันทึกบัญชีและการคำนวณภาษี (Journal Entries & Tax Calculations)
Case 1: การบันทึกบัญชีค่าจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าและการตัดจำหน่าย
บริษัท สเตชั่น เทค จำกัด จ่ายค่าธรรมเนียมและค่าบริการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า เป็นเงิน 50,000 บาท (ไม่รวม VAT) กำหนดอายุการตัดจำหน่ายทางภาษี 10 ปี (ปีละ 5,000 บาท)
- 1. วันที่จ่ายเงินซื้อ/จดทะเบียน: เดบิต เครื่องหมายการค้า 50,000 | เดบิต ภาษีซื้อ 3,500 | เครดิต เงินฝากธนาคาร 53,500
- 2. วันสิ้นงวดบัญชี: เดบิต ค่าตัดจำหน่าย – เครื่องหมายการค้า 5,000 | เครดิต ค่าตัดจำหน่ายสะสม – เครื่องหมายการค้า 5,000
Case 2: การคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย ค่าน้ำสิทธิ (Royalty Fee) เครื่องหมายการค้า
บริษัท สเตชั่น การค้า จำกัด ตกลงจ่ายค่าน้ำสิทธิในการใช้เครื่องหมายการค้าให้แก่บุคคลธรรมดาในประเทศ เป็นจำนวนเงิน 100,000 บาทต่อเดือน
- การคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย (3%): 100,000 x 3% = 3,000 บาท (จ่ายสุทธิ 97,000 บาท)
- การบันทึกบัญชี: เดบิต ค่าสิทธิ/ค่าน้ำสิทธิ 100,000 | เครดิต ภาษีหัก ณ ที่จ่ายค้างจ่าย 3,000 | เครดิต เงินฝากธนาคาร 97,000
การวางโครงสร้างบัญชีที่ถูกต้องตั้งแต่จัดตั้งธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นการใช้บริการ [รับจดทะเบียนหจก] หรือบริษัท จะช่วยลดความเสี่ยงจากการโดนเบี้ยปรับเงินเพิ่มจากกรมสรรพากรย้อนหลังได้อย่างยั่งยืน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
- 1. เครื่องหมายการค้าที่ยังไม่ได้จดทะเบียน ได้รับความคุ้มครองหรือไม่? เครื่องหมายการค้าที่ไม่ได้จดทะเบียนจะไม่ได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ. เครื่องหมายการค้า ไม่สามารถฟ้องอาญาได้ แต่ฟ้องละเมิดตามแพ่งและพาณิชย์ได้
- 2. ค่าธรรมเนียมจดทะเบียน ลงเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้ทันทีหรือไม่? ค่าธรรมเนียมราชการจำนวนไม่สูงบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายได้ทันที แต่หากมีมูลค่าสูงและสร้างประโยชน์ระยะยาวให้บันทึกเป็นสินทรัพย์ไม่มีตัวตน และตัดจำหน่ายไม่เกิน 10% ต่อปี ตามเกณฑ์ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า และกรมสรรพากร
- 3. หากโดนละเมิดเครื่องหมายการค้า ต้องดำเนินการอย่างไรเป็นอันดับแรก? รวบรวมหลักฐานการละเมิด ร่อนหนังสือเตือน (Notice Letter) และยื่นร้องเรียนต่อ บก.ปอศ. หรือฟ้องร้องต่อศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯ
- 4. บริษัทซื้อเครื่องหมายการค้ามาจากต่างประเทศ ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายอย่างไร? ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย ในอัตรา 15% ตามมาตรา 70 แห่งประมวลรัษฎากร พร้อมยื่น ภ.พ.36 ส่งมอบ VAT 7%
🚀 หมดยุคทำบัญชีแบบเสี่ยงดวง! วางระบบบัญชีและทรัพย์สินทางปัญญาให้แข็งแกร่งเลือกใช้บริการ [รับทำบัญชี] ครบวงจรโดยทีมงานมืออาชีพ
เรื่องล่าสุด
