เงินทดรอง คืออะไร? สรุปครบ จบในที่เดียว อ่านง่าย ได้ประโยชน์จริง

เงินทดรอง คือ

ในระบบการดำเนินงานของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนจำกัด เงินทดรอง” (Advance Money) ถือเป็นรายการทางบัญชีที่เกิดขึ้นแทบทุกวัน แต่กลับเป็นจุดที่พบความผิดพลาดในการจัดการเอกสารและภาษีมากที่สุดจุดหนึ่ง หากผู้ประกอบการและทีมบัญชีจัดการไม่ถูกต้อง อาจส่งผลให้สรรพากรประเมินเป็นเงินให้กู้ยืมและคิดดอกเบี้ยย้อนหลังได้ Station Account® ได้สรุปทุกประเด็นสำคัญไว้ให้คุณเข้าใจและนำไปปรับใช้ได้ทันที

สารบัญ
    เพิ่มหัวเรื่องเพื่อเริ่มสร้างสารบัญ

    1. ทำความเข้าใจ เงินทดรอง คืออะไร และต่างจากรายการอื่นอย่างไร?

    เงินทดรอง คือ เงินที่จ่ายออกไปล่วงหน้าให้แก่พนักงาน ตัวแทน หรือบุคคลภายนอก เพื่อนำไปใช้จ่ายในกิจการของบริษัทเป็นการชั่วคราว โดยผู้รับเงินจะต้องนำหลักฐานใบเสร็จรับเงินหรือเอกสารจ่ายเงินจริงมาเคลียร์ (Clear) คืนให้กับบริษัท พร้อมส่งมอบเงินสดส่วนที่เหลือ (ถ้ามี) หรือขอเบิกเพิ่ม (กรณีจ่ายเกิน)

    เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่าง เงินทดรอง เงินมัดจำ และเงินทดรองจ่าย

    หัวข้อเปรียบเทียบ

    เงินทดรอง (Advance Money)

    เงินมัดจำ (Deposit)

    เงินทดรองจ่าย (สำรองจ่ายโดยพนักงาน)

    ลักษณะการจ่าย

    บริษัทจ่ายเงินให้พนักงานก่อนไปทำงาน

    จ่ายให้คู่ค้าเพื่อประกันการซื้อสินค้า/บริการ

    พนักงานออกเงินตนเองไปก่อน แล้วมาเบิกทีหลัง

    วัตถุประสงค์

    เพื่อใช้เป็นค่าใช้จ่ายหมุนเวียนในงาน

    เป็นหลักประกันสัญญาหรือยอดชำระล่วงหน้า

    เพื่อความสะดวกรวดเร็วในการทำงาน

    ภาระเอกสาร

    ใบขอเบิกเงินทดรอง + ใบเสร็จจริง

    ใบเสร็จ/ใบรับเงินมัดจำ จากคู่ค้า

    ใบเสร็จจริง + ใบสำคัญจ่าย

    การตั้งลูกหนี้

    บันทึกเป็นลูกหนี้เงินทดรอง

    บันทึกเป็นเงินมัดจำจ่ายล่วงหน้า

    ไม่มีการตั้งลูกหนี้ (ตั้งเป็นเจ้าหนี้/ค้างจ่าย)

    2. ขั้นตอนและเอกสารที่ต้องใช้ในการจัดการเงินทดรอง

    การควบคุมภายใน (Internal Control) ของเงินทดรองที่มีประสิทธิภาพ ต้องประกอบด้วยเอกสาร 4 ชุดหลักดังนี้:

    1. ใบขออนุมัติเบิกเงินทดรอง (Advance Request Form): พนักงานระบุวัตถุประสงค์ ยอดเงิน และกำหนดวันเคลียร์เงิน

    2. ใบสำคัญจ่าย (Payment Voucher): เอกสารหลักฐานการจ่ายเงินออกจากบัญชีบริษัท

    3. ใบเคลียร์เงินทดรอง (Advance Clearing/Settlement Form): แนบใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษีจริงที่เกิดจากการจ่ายจริง

    4. ใบสำคัญรับ (Receipt Voucher): กรณีมีเงินทอน หรือ ใบสำคัญจ่ายเพิ่มเติม กรณีพนักงานจ่ายเกิน

    3. การบันทึกบัญชีเงินทดรอง พร้อมตัวอย่างเคส (Journal Entries)

    Station Account® สรุปตัวอย่างการบันทึกบัญชีที่ถูกต้องตามมาตรฐานบัญชี 2 กรณีดังนี้:

    เคสที่ 1: การเบิกเงินทดรองและเคลียร์เงินพร้อมใบเสร็จ (มีเงินเหลือคืนบริษัท)

    สถานการณ์: บริษัท อนุมัติเงินทดรองให้ นาย A จำนวน 10,000 บาท เพื่อไปซื้ออุปกรณ์สำนักงาน เมื่อซื้อเสร็จ นาย A นำใบกำกับภาษีค่าอุปกรณ์มาเคลียร์ 8,500 บาท (VAT 7% = 595 บาท, มูลค่าสินค้า = 7,905 บาท) และคืนเงินสดส่วนต่าง 1,500 บาท

    ขั้นตอนการบันทึกบัญชี:

    • ตอนจ่ายเงินทดรองออกไป:
      เดบิต ลูกหนี้เงินทดรองจ่าย – นาย A 10,000 บาท
         เครดิต เงินสด / ธนาคาร                     10,000 บาท
    • ตอนเคลียร์เงินทดรอง:
      เดบิต ค่าใช้จ่ายสำนักงาน 7,905 บาท
         เดบิต ภาษีซื้อ                                    595 บาท
         เดบิต เงินสด (ส่วนที่ได้รับคืน)            1,500 บาท
         เครดิต ลูกหนี้เงินทดรองจ่าย – นาย A     10,000 บาท

    เคสที่ 2: การบันทึกเงินทดรองจ่ายค่าบริการ (มีภาษีหัก ณ ที่จ่าย)

    สถานการณ์: พนักงานเบิกเงินทดรอง 20,000 บาท เพื่อนำไปจ่ายค่าบริการจัดทำกราฟิกให้ Outsource ยอดค่าบริการ 18,000 บาท (ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 3% = 540 บาท) และนำเงินส่วนต่าง 2,540 บาท มาคืนบริษัท

    ขั้นตอนการบันทึกบัญชี:

    • ตอนจ่ายเงินทดรองออกไป:
      เดบิต ลูกหนี้เงินทดรองจ่าย 20,000 บาท
         เครดิต เงินสด / ธนาคาร                     20,000 บาท
    • ตอนเคลียร์เงินทดรอง:
      เดบิต ค่าจ้างทำของ/ค่าบริการ 18,000 บาท
         เดบิต เงินสด (ส่วนที่ได้รับคืน)            2,540 บาท
         เครดิต ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายค้างจ่าย        540 บาท
         เครดิต ลูกหนี้เงินทดรองจ่าย                 20,000 บาท

    (หมายเหตุ: กรณีต้องการวางระบบการบันทึกบัญชีให้ถูกต้อง รวดเร็ว และลดความเสี่ยงภาษีย้อนหลัง สามารถเลือกใช้บริการ รับทำบัญชี แบบครบวงจรโดยทีมงานมืออาชีพจาก Station Account®)

    รับทำบัญชีเริ่มต้น 3,900
    [รับทำบัญชี วางแผนภาษีครบวงจร Station Account®]

    4. ประเด็นภาษีที่ต้องระวังเกี่ยวกับเงินทดรอง

    ผู้ประกอบการจำนวนมากต้องพบกับปัญหาประเมินภาษีย้อนหลัง เนื่องจากละเลยประเด็นสำคัญตามประมวลรัษฎากร ดังนี้:

    ประเด็นภาษี

    การจัดการที่ถูกต้อง

    ความเสี่ยงหากจัดการไม่ถูกต้อง

    เงินค้างนานเกินกำหนด

    เคลียร์เงินตามระยะเวลาที่กำหนด (เช่น 7-15 วัน)

    สรรพากรมองเป็น ‘เงินให้กู้ยืมแก่พนักงาน’ และประเมินดอกเบี้ยจ่ายย้อนหลัง

    เอกสารประกอบการจ่าย

    ใบเสร็จออกในนามบริษัทถูกต้อง

    ค่าใช้จ่ายต้องห้าม (บวกกลับในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล)

    ภาษีหัก ณ ที่จ่าย

    หักภาษี ณ ที่จ่ายตามประเภทบริการถูกต้อง

    ต้องนำส่งภาษีแทน พร้อมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน

    ภาษีซื้อ (VAT)

    ใช้ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบในนามบริษัท

    ไม่สามารถนำภาษีซื้อมาใช้หักลบภาษีขายได้

     

    ข้อควรระวังจากสรรพากร: ตามประมวลรัษฎากร รายการเงินทดรองจ่ายที่ค้างอยู่ในบัญชีเป็นเวลานานโดยไม่มีหลักฐานการจ่ายจริง เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจประเมินดอกเบี้ยตามราคาตลาดตามมาตรา 65 บิส (4) แห่งประมวลรัษฎากร ท่านสามารถศึกษาระเบียบและข้อกฎหมายเพิ่มเติมได้ที่ กรมสรรพากร

    5. เทคนิคการบริหารเงินทดรองให้ปลอดภัยและลดความเสี่ยงภาษี

    กำหนดระยะเวลาเคลียร์เงินชัดเจน: ควรระบุในระเบียบบริษัทให้เคลียร์เงินภายใน 7–14 วันทำการหลังปฏิบัติงานเสร็จสิ้น

    • ตั้งวงเงินสูงสุด: กำหนดวงเงินการเบิกเงินทดรองต่อครั้งให้เหมาะสมกับตำแหน่งและลักษณะงาน
    • ตรวจสอบชื่อในใบเสร็จ: กำหนดให้พนักงานกำชับผู้ขายออกใบกำกับภาษี/ใบเสร็จรับเงินในนาม ‘บริษัท…’ พร้อมระบุเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักทุกครั้ง
    • ปิดงบประมวลผลตรงเวลา: เมื่อถึงวันสิ้นงวด บัญชีลูกหนี้เงินทดรองต้องถูกตรวจสอบและล้างรายการให้เหลือน้อยที่สุด หากท่านต้องการเตรียมความพร้อมก่อนปิดงบปี สามารถใช้บริการ รับปิดงบบัญชี เพื่อความแม่นยำสูงสุด
    • จดทะเบียน VAT ให้ถูกต้อง: หากธุรกิจมีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องดำเนินการ รับจด Vat เพื่อให้การจัดการภาษีซื้อจากเงินทดรองเป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมาย

    6. คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับเงินทดรอง

    Q1: เงินทดรองจ่ายค้างข้ามปีได้หรือไม่?

    A: ไม่ควรอย่างยิ่ง เงินทดรองควรได้รับการเคลียร์ให้เสร็จสิ้นภายในรอบระยะเวลาบัญชีนั้นๆ หากค้างข้ามปีจะกลายเป็นประเด็นความเสี่ยงสูงที่สรรพากรจะประเมินเป็นเงินให้กู้ยืมย้อนหลัง

    Q2: ถ้าพนักงานทำใบเสร็จหาย ต้องทำอย่างไร?

    A: พนักงานต้องทำ ‘ใบรับรองแทนใบเสร็จรับเงิน’ (บก.111) พร้อมแนบหลักฐานการโอนเงิน และหนังสือชี้แจงเหตุผล เพื่อนำมาใช้บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายของบริษัทให้ถูกต้อง

    Q3: เงินทดรอง ต่างจาก เงินทดรองจ่าย อย่างไร?

    A: เงินทดรองคือบริษัทจ่ายเงินให้พนักงานไปก่อนทำงาน ส่วนเงินทดรองจ่ายคือพนักงานนำเงินส่วนตัวจ่ายไปก่อนแล้วนำใบเสร็จมาเบิกเงินคืนจากบริษัทภายหลัง

    Q4: สามารถจ่ายเงินทดรองเข้าบัญชีส่วนตัวของพนักงานได้หรือไม่?

    A: สามารถทำได้โดยการโอนผ่านบัญชีธนาคารของบริษัทไปยังบัญชีพนักงาน แต่ต้องมีเอกสารใบขออนุมัติเบิกเงินทดรองระบุวัตถุประสงค์และแนบหลักฐานการโอนเงินเก็บไว้เป็นหลักฐานเสมอ

    สำนักงานบัญชีคุณภาพ