การทำธุรกิจในยุคดิจิทัลหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ต้องชำระค่าบริการให้กับแพลตฟอร์มต่างประเทศ เช่น ค่าโฆษณา Facebook Ads, Google Ads, ค่าซอฟต์แวร์ SaaS (เช่น Zoom, Adobe, Microsoft) หรือค่าจ้างฟรีแลนซ์ต่างชาติ ปัญหาคือผู้ประกอบการจำนวนมากไม่ทราบว่า “การจ่ายเงินไปต่างประเทศ มีภาระภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) Reverse Charge ตามแบบ ภ.พ.36 ที่ต้องนำส่งกรมสรรพากร”
หากละเลยหรือไม่ดำเนินการให้ถูกต้องตามกฎหมาย ผลกระทบคือเบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และความเสี่ยงในการถูกประเมินภาษีย้อนหลัง Station Account® ได้รวบรวมโครงสร้างและแนวปฏิบัติตามกฎหมายสรรพากรมาให้ผู้ประกอบการศึกษาครบจบในที่เดียว
1. ภ.พ.36 คืออะไร และใครมีหน้าที่ต้องยื่น?
แบบ ภ.พ.36 คือ แบบนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่ม ตามมาตรา 83/6 แห่งประมวลรัษฎากร ซึ่งใช้ในกรณีที่ผู้ประกอบการในไทย จ่ายค่าบริการให้กับผู้ประกอบการต่างประเทศที่ไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มในไทย แต่บริการนั้นถูกนำมาใช้ในประเทศไทย
หลักการสำคัญของ ภ.พ.36 (Reverse Charge Mechanism)
โดยปกติ ผู้ขายบริการจะเป็นผู้เรียกเก็บ VAT 7% จากผู้ซื้อ แต่เมื่อผู้ให้บริการอยู่ต่างประเทศ สรรพากรไม่สามารถบังคับเก็บ VAT จากต่างชาติได้ จึงกำหนดให้ “ผู้จ่ายเงินในไทย” เป็นผู้นำส่ง VAT 7% แทนผู้ให้บริการต่างชาติ
ตารางเปรียบเทียบความต่างระหว่าง ภ.พ.30 และ ภ.พ.36
หัวข้อเปรียบเทียบ | แบบ ภ.พ.30 | แบบ ภ.พ.36 |
ประเภทธุรกรรม | ซื้อ-ขายสินค้า/บริการ ภายในประเทศ | จ่ายค่าบริการ ให้ผู้ประกอบการต่างประเทศ |
ผู้มีหน้าที่ยื่น | ผู้ประกอบการจด VAT ในไทย | ผู้จ่ายเงิน (ทั้งที่จด VAT และ ไม่จด VAT) |
อัตราภาษี | VAT 7% | VAT 7% ของยอดเงินที่จ่ายไปต่างประเทศ |
ระยะเวลาการยื่น | ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป | ภายใน 7 วัน นับแต่วันสิ้นเดือนของเดือนที่จ่ายเงิน |
การใช้เป็นภาษีซื้อ | ใบกำกับภาษีปกติ | ใบเสร็จรับเงินกรมสรรพากร (ภ.พ.36) ใช้เป็นภาษีซื้อได้ |
2. กำหนดเวลาการยื่นแบบและอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม
การยื่นแบบ ภ.พ.36 ต้องดำเนินการภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนของเดือนที่จ่ายเงิน (เช่น จ่ายค่าโฆษณา Facebook วันที่ 15 มีนาคม ต้องยื่น ภ.พ.36 และนำส่งภาษีภายในวันที่ 7 เมษายน)
*กรณีที่คุณจดทะเบียน VAT ในไทยอยู่แล้ว ภาษีมูลค่าเพิ่มที่ชำระตามแบบ ภ.พ.36 สามารถนำไปใช้เป็น “ภาษีซื้อ” ในการยื่นแบบ ภ.พ.30 ของเดือนที่ยื่นนำส่งได้ 100% ทำให้ไม่มีภาระต้นทุนภาษีซ้ำซ้อน*
หากคุณต้องการวางระบบภาษีให้ถูกต้องตั้งแต่วันนี้ สามารถใช้บริการ รับทำบัญชี แบบครบวงจรเพื่อป้องกันข้อผิดพลาดทางภาษี
3. ตัวอย่างคำนวณภาษีและการบันทึกบัญชี (Journal Entry)
เพื่อให้เห็นภาพการปฏิบัติงานจริง Station Account® นำเสนอ 2 กรณีตัวอย่างในการคำนวณและบันทึกบัญชีเดบิต-เครดิต ดังนี้
Case Study 1: การจ่ายค่าโฆษณา Google Ads (บริษัทจด VAT)
บริษัท เอ บิวตี้ จำกัด (จด VAT) จ่ายค่าโฆษณา Google Ads เป็นเงิน 100,000 บาท ผ่านบัตรเครดิตบริษัท
การคำนวณ:
• ยอดจ่ายต่างประเทศ = 100,000 บาท
• VAT 7% ที่ต้องนำส่งตาม ภ.พ.36 = 100,000 × 7% = 7,000 บาท
การบันทึกบัญชี (Journal Entry): |
Case Study 2: การซื้อระบบ Software SaaS ต่างประเทศ (Gross Up Tax)
บริษัท B จำกัด ตกลงจ่ายค่าสัญญาบริการระบบ IT ต่างประเทศ โดยสัญญาระบุให้ผู้ขายได้รับเงินสุทธิ (Net Amount) 200,000 บาท บริษัท B ต้องเป็นผู้รับภาระภาษีแทน (Gross Up)
การคำนวณ Gross Up ภาษีมูลค่าเพิ่ม:
• ยอดเงิน Net ที่ผู้ขายต้องได้รับ = 200,000 บาท
• ฐานภาษีสำหรับ ภ.พ.36 = 200,000 บาท
• VAT 7% ที่ต้องนำส่ง = 200,000 × 7% = 14,000 บาท
การบันทึกบัญชี (Journal Entry): |
4. สรุปความแตกต่างของประเภทธุรกรรมที่ต้องยื่น ภ.พ.36
ตารางสรุปประเภทธุรกรรมที่พบบ่อยในธุรกิจยุคใหม่ เพื่อช่วยผู้ประกอบการจำแนกหน้าที่ทางภาษีได้อย่างถูกต้อง:
รายการค่าใช้จ่าย | ตัวอย่างแพลตฟอร์ม | ต้องยื่น ภ.พ.36 หรือไม่ | หมายเหตุ / ข้อควรระวัง |
ค่าโฆษณา Online | Facebook, Google, TikTok | ต้องยื่น | ฐานภาษีคือยอดตาม Invoice ที่ตัดบัตร |
ค่า Software / Cloud | AWS, Microsoft 365, Zoom | ต้องยื่น | หากจ่ายรายเดือน/รายปี นำส่งตามรอบจ่าย |
ซื้อสินค้าสำเร็จรูป (Physical) | สั่งสินค้าจาก Alibaba, Amazon | ไม่ต้องยื่น | เสีย VAT ตอนนำเข้าผ่านพิธีการศุลกากร |
จ้างทำของ / ฟรีแลนซ์ | Upwork, Fiverr | ต้องยื่น | ต้องพิจารณาภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.54) ควบคู่ด้วย |
หากองค์กรของคุณต้องการปรับปรุงโครงสร้างงบการเงินและจัดการภาษีค้างจ่ายให้ถูกต้องก่อนปิดรอบบัญชี สามารถปรึกษาทีมผู้เชี่ยวชาญ รับปิดงบบัญชี จาก Station Account® เพื่อควบคุมความเสี่ยงอย่างตรงจุด
5. คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับ ภ.พ.36
Q1: ไม่ได้จดทะเบียน VAT (ภ.พ.20) ต้องยื่น ภ.พ.36 หรือไม่?
ตอบ: ต้องยื่น กฎหมายระบุให้ผู้จ่ายเงินค่าบริการไปต่างประเทศทุกคนมีหน้าที่ยื่นแบบ ภ.พ.36 และนำส่ง VAT 7% แม้ว่าบริษัทของคุณจะไม่ได้จด VAT ก็ตาม (แต่กรณีไม่จด VAT จะ ไม่สามารถ นำใบเสร็จสรรพากรมาใช้เป็นภาษีซื้อได้ ต้องบันทึกเป็นต้นทุนค่าใช้จ่าย) หากธุรกิจเติบโตจนรายได้ถึงเกณฑ์ ควรพิจารณาบริการ รับจด Vat เพื่อใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีได้เต็มรูปแบบ
Q2: ยื่น ภ.พ.36 ล่าช้า มีบทลงโทษอย่างไร?
ตอบ: หากยื่นเกินกำหนด 7 วันนับจากสิ้นเดือน จะต้องเสียเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามกฎหมายสรรพากร ได้แก่:
1. เงินเพิ่ม: 1.5% ต่อเดือน (หรือเศษของเดือน) ของยอดภาษีที่ต้องนำส่ง
2. ค่าปรับแบบ: 300 – 500 บาท แล้วแต่กรณีการยื่นเกินกำหนด
Q3: ใบเสร็จรับเงิน ภ.พ.36 จากกรมสรรพากร ใช้เป็นภาษีซื้อในเดือนไหน?
ตอบ: สามารถนำไปถือเป็นภาษีซื้อใน เดือนที่ระบุอยู่บนใบเสร็จรับเงินที่กรมสรรพกรรอบรับ (เดือนที่ยื่นนำส่ง) ไม่ใช่เดือนที่จ่ายเงินให้ต่างชาติ
Q4: จ่ายค่าโฆษณาผ่านบุคคลธรรมดา/บัตรเครดิตกรรมการ ต้องยื่น ภ.พ.36 ในนามใคร?
ตอบ: หากเป็นค่าใช้จ่ายของบริษัท ต้องยื่นในนาม “นิติบุคคล“ โดยแนบหลักฐานการสำรองจ่ายของกรรมการ เพื่อยืนยันว่าเป็นการจ่ายค่าบริการเพื่อประโยชน์ของกิจการจริง
ข้อกำหนดและระเบียบเพิ่มเติมเกี่ยวกับประมวลรัษฎากร สามารถอ้างอิงข้อมูลตรงได้จาก กรมสรรพากร
สรุป: ควบคุม ROI ทางภาษีของธุรกิจคุณอย่างมั่นใจ
การบริหารจัดการภาษีจ่ายต่างประเทศด้วยแบบ ภ.พ.36 ไม่ใช่เพียงเรื่องของการทำตามกฎหมาย แต่คือการวางแผนโครงสร้างทางการเงินเพื่อป้องกันรอยรั่วจากค่าปรับสรรพากร การจัดการเอกสารภาษีอย่างถูกต้องจะช่วยให้ธุรกิจนำภาษีซื้อกลับมาใช้หมุนเวียนได้อย่างสมบูรณ์
ยกระดับมาตรฐานบัญชีและภาษีขององค์กรคุณด้วยความเป็นมืออาชีพ ปรึกษาทีมผู้เชี่ยวชาญจาก Station Account® เพื่อวางระบบภาษีเชิงรุกได้ทันที
เรื่องล่าสุด
